Gamma 2.2 kavramı

gamma

Merhaba arkadaşlar. Bu dersimizde çok meşhur olan gamma 2.2 kavramını öğreneceğiz. Bazı arkadaşlar standart gamma 2.2 ayarlarını uygulayıp projelerini bu ayarda yapmaya çalışıyorlar. Çünkü internette bununla ilgili fazlasıyla yazı var ve bu yazılarda 2.2 değeri kullanılırsa daha gerçekçi sonuçlar alabilecekleri söyleniyor. Ama aldıkları sonuç onları memnun etmedikleri için ve her şey daha kötü göründüğü için 1.0 değerine geri dönüyorlar. Onun için kullanmadan önce bu ayarları neden yaptığımızı ve gamma 2.2’nin çalışma prensibini bilmemiz şart. Ben bu yazıda her şeyi çok basit şekilde anlatmaya çalışacağım. Ama yinede bazılarınız bir defada anlamakda zorluk çekebilir. Çünkü bende zamanında bu konuyu anlamak için baya zaman harcadım :-)  Onun için anlamadıysanız sadece ara verip yazıyı yeniden okumanızı tavsiye ederim. Başlayalım!

Bir çok 3D sanatçılar, özelliklede iç mekan görselleştirmesi yapanlar, ışık kaynaklarının sahnede fiziksel olarak doğru yerleştirmelerine rağmen render sonucunu karanlık alıyorlar. Bu köşelerde ve nesnelerin gölgeli taraflarında özellikle belirgindir.

Her kes farklı şekilde bu problemle mücadele ediyor. Bazıları sadece ışık kaynağının şiddetini yükselterek problemi çözmeye çalışıyor. Ama o zaman genel aydıtlatma artsada, bu ışık kaynaklarına yakın bölgelerde gerçekçi olmayan ışık patlamasına sebeb oluyor.

Bazılarıysa farklı yöntem kullanıyor, karanlık bölgelere başka ışık kaynakları ekliyor, daha sonra render zamanı onu kamera için görünmez edip ve bu şekilde karanlık bölgeleri aydıntatmaya çalışıyorlar. Aynen benim yeni başlarken yaptığım gibi :lol: Ancak bu yöntem ile de fiziksel doğruluk ve gerçekçi render söz konusubile olamaz. Karanlık bölgelerin aydınlanması ile beraber gölgeler ya kayboluyor, ya açısı deyişiyor ve ışık kaynağına yakın objeler üzerinde ışık patlaması oluşuyor. Bunun için maalesef bu yöntemler işe yaramıyorlar.

vray hide light

Sorunun kaynağı resmin ve bu resme bakılan monitörde gamma değerinin aynı aralıkta olmamasıdır.

Gamma – renk gradianının doğrusal olmayan derecesidir. En koyu renkden en açık renge doğru.

Matematiksel açıdan doğrusal olan gamma 1.0 dır. Bu yüzden 3d Max ve Vray gibi yazılımlar varsayılan olarak hesaplamaları 1.0 gammada yaparlar. Ama gamma 1.0 değeri beyazdan siyaha doğru doğrusal görüntüleme özelliğine sahip olan ideal monitörlere uyumludur. Böyle monitörler olmadığına göre, gerçek monitörlerde bu değer doğrusal değildir. Bilgisayar ekranları için gamma değeri genellikle 1.5 den 2.0’a kadardır. Ama kolaylık sağlamak için bu değer 2.2 olarak kabulediliyor.

GammaCharts

Böğlece gamma değeri 2.2 olan monitörde gamma değeri 1.0 olan resme baktıkta resim farklı görünüyor. Çünkü gamma 2.2 de açık renkler olması gereken yerlerde gamma 1.0’da onlar koyu renkdedir. Böğlece doğrusal olan 1.0 gammalı resme gamma değeri 2.2 olan ekranda baktığımız zaman orta tonlarda (Bölge 2) fark oluyor. Ancak, koyu renk (Bölge 1) ve açık renk (Bölge 3) alanında gamma 1.0 ve 2.2 yeterince benzerler.Bunun için gölgeler ve siyah renk tonları yeterince normal görünüyorlar. (Ekranınızın gamma ayarlarıyla oynarsanız resmin normal göründüğüne tanık olursunuz)

gamma

Ve böylece, monitörün gamma değerinde görüntü elde etmek için bu resmin gamma aralığını değiştirmek gerekir. Bunu Photoshop programında da yapabiliriz. Gerekli olan arac orada var. Ancak renderden çıkan resmi her defasında kaydedip daha sonra yeniden başka programda düzenlemek rahat değildir. Ama her şey bu kadarla bitmiyor. Rahatlıktan ziyade biz daha önemli problemle karşılaşıyoruz. Vray gibi modern render motorları hesaplama işlemlerini 3D sahnenin özelliğine göre yaparlar. Yani hesaplama doğruluğu birçok parametrelere bağlıdır. Belirli bölgelerdeki aydınlatma parlaklığıda buna dahil. Bu nedenle, gölge alanlarında ve belirgin olmayan bölgelerde görüntü için hesaplama işlemi daha az yapılır ve gürültü (noise) içerir. Çünkü karanlık olduğu için Vray bu bölgelerin o kadarda önemli olmadığını düşünür. Buna rağmen parlak ve görünür alanlarda hesaplama işlemi maksimum hassasiyetle ve en az kusurla yapılır. Bu yöntem önemsiz bölgelerde az hesap işlemi yapılması pahasına render işlemini hızlandırır.

Böğlece gamma değerini photoshopta yükselterek render motorunun önemsiz saydığı karanlık bölgeleri aydınlatmış oluyoruz ve bu bölgelerde daha az hesaplama işlemi yapıldığı için gürültü (noise) ve başka kusurlar ortaya çıkıyor (görünür). Aynı zamanda kullandığımız kaplamalar da değişecek, onlar daha solgun görünecekler.

Bu durumdan çıkmanın tek doğru yolu çalıştığınız programın gamma değerini değiştirmeniz. Ben 3ds Max programında ve Vray render motorunda bunu nasıl yapabileceğinizi şimdi göstereceğim?
Vray render motorunda gamma değerini değiştirebilmeniz için “Render Setup” (F10) penceresinde Vray sekmesine geçip V-Rray: Color mapping bölümünde Gamma değerini 1.0’dan 2.2’e değiştirmeniz yeterli.

vray setup gamma

V-Ray render motorunun özelliği şundaki, gamma ile yaptığınız değişikliyin sonucunu yalnız Vray’in Frame buffer penceresinde görebilirsiniz. Çünkü 3ds Max’in standart penceresinde render farklı görünecektir. Ama bilgisayara kaydedip daha sonra açıp resme baktığınızda her şeyin yolunda olduğunu görebilirsiniz. Doğru resmi direk programda görmeniz için mutlaka Frame buffer penceresini aktif yapmanız gerekiyor. Aynı sekmede Frame buffer bölümünü açın ve “Enable built-in Frame Buffer” bölümüne tik ekleyin.

vray frame buffer

Artık renderden sonra  resmin gamma değeri bizim istediğimiz gibi 2.2 olacak ve resmin orta tonları normal aydınlanacaktır. Ama bu aşamada yine bir problemle karşılaşıyoruz. Sahnede kullanılan kaplamalar (texture) açık ve solgun oldu.

4

Şimdi bunun nedenini araştıralım. Projelerde kullandığımız nerdeyse tüm kaplamaların hepsi ekranda normal görünüyorlar. Bu o anlama geliyor ki, kaplamaların gamma değeri ile ekranın gamma değeri aynı (2.2) Yani bu kaplamaların gamma değeri tüm ekranlarda normal görünsün deye 2.2 olarak ayarlanmış. Bunun için gamma 2.2’e ayarlanmış Render motoru tarafından, tüm kaplamaların gamma değeri 2.2’den 2.2×2.2’e değişmesin değe onların 1.0 aralığında olmaları gerekir.

Bunu yapmak için biz photoshop gibi programları kullanabiliriz. Yani bu kaplamaların gamma değerini 2.2’den 1.0’a indirebiliriz. Ancak, böyle bir yaklaşım oldukça sıkıcı ve her defasında kaplamanın ayarlarıyla oynamak hayli zaman ve sabır istiyor. Bundan başka gerektiğinde onlar üzerinde değişiklik yapmak imkansız olacak. Çünkü kaplamalar gamma değeri azaldığı için normal ekranda siyah görünecekler.

Tüm bunları önlemek için, kaplama materyala atandığında, yani 3ds Max programına giriş yaptığında programa bu kaplamanın gamma değerinin 1.0 değil 2.2 olduğunu bildirmemiz yeterli. Çünkü yukarıdada söylediyim gibi program gamma değerini hep 1.0 olarak kabul ediyor. Çok şükür ki 3ds Max bize bu imkanı sağlıyor. Yoksa yukarıda söylediğim zorlukları yaşamak zorunda kalırdık (Ama insan oğlu mucit. Mutlaka birisi bununla ilgili bir eklenti yapardı :arrow: )

3ds Max programında gamma ayarları, “Preference Settings” penceresinde bulunuyor.

Customize => Preferences…=> Gamma and LUT

“Gamma ve LUT” sekmesinde temel gamma ayarları bulunuyor. Burada bizim için önemli olan kaplamanın 3d Max programına giriş yaptığında onun gamma değerini gösteren “Input Gamma” ayarı. Eski sürümlerde burada varsayılan olarak 1.0’dı. Çünkü daha öncede söylediyim gibi matematiksel açıdan doğrusal olan gamma 1.0. Ama son sürümlerden itibaren varsayılan olarak 2.2 olarak belirlenmiş. Ayarı aktif yapmak için “Enable Gamma/LUT Correction” bölümüne tik ekleyin. Böğlece ayarlarla oynayabiliriz. Burada “İnput Gamma” değerini olduğu gibi bırakın, Output Gamma değerini ise 1.0 yapın. Output Gamma değerini onun için 1.0 yapıyoruz ki program resmi bilgisayarda render penceresinde göründüğü gibi kaydetsin.

enable gamma

Ok’e tıkladığınızda sahnenin biraz aydınlandığını göreceksiniz. Render yaptığımızda bu ayar aralığı ile elde edilen görüntü yukarıda yapılan ayarları kullanarak elde edilmiş görüntüden çok daha iyi ve daha doğru görünüyor.

gamma 2.2

Onun doğru tonları vardır, ışık kaynaklarının yakınında hiçbir ışık patlaması ve kötü aydınlanan bölgelerde kusur yok. Bundan başka kaplamalar doygun ve parlak görünüyorlar.

Sabr edin arkadaşlar, neredeyse bitirdik. Bir kaç ayarı daha anlatmam lazım. Ondan sonra tamamdır.

Şimdi, render başka gammada çalıştığından “Material Editor”de materyallerin ve “Color Selector” penceresinde gradyanın doğru görünmesi için çalıştığımız değere uygun ayarlamalıyız. Yoksa render zamanı materyal “Material Editor”de göründüğü gibi değil farklı görünecektir. Bunun için gamma ayarlarında “Materials and Colors” bölümüne “Affect Color Selectors” ve “Affect Material Editor” tiklerini ekliyoruz.

7

Ama burada materyallerin solgunlaştığını görüyoruz. Gamma 2.2 kullanımı zamanı kaplama kullanmadığımız materyallerde (direk diffuse rengi verdiğimizde) sorun oluşuyor. Render zamanı solgun görünüyorlar. Bu problemi ColorCorrect eklentisinin yardımıyla çözebiliriz. Sadece eklentiyi resmi sitesinden indirip bilgisayarınızda kurun. Daha sonra kaplamalar listesinde onu göreceksiniz.  Sadece diffuse rengi kullandığınız materyallerde (Mesela duvar rengi gibi) bu kaplamayı kullanın. Ve aynen aşağıdaki gösterdiğim işlemi yapın.

ColorCorrect

İşte bu kadar arkadaşlar :-P  Aslında gamma ayarının nasıl değiştirilmesini bir kaç sözle anlatmak mümkün. Ama ben bu değişikliklerin sebebini, ne için yapıldığını anlatmaya çalıştım. Umarım biraz karışık olsada anlamışsınızdır.
Bir sonraki derslerde görüşmek üzere. Hoşçakalın!

 

(2014 sürümünde bazı değişiklikler oldu. Onun için bu derse bakmanızı tavsiye ederim: 3Ds Max 2014 Gamma problemi)

Gamma 2.2 kavramı için 43 cevap

  • verilen adresten color correct i indirip kurulumunu yanlış yaptığım için galiba çalışmıyor. kurulumunu program files=>auotodesk=> 3dmax 2009 =>plugin içine yapmamız gerekmiyor mu? color correct ile color correction aynı şey değil mi?

    • Hayır, aynı şey değil. İndirdiğiniz zaman sadece doğru 3D Max sürümünü seçtiğinizden emin olun. Kurulumu çok basit.
      program files=>auotodesk=> 3dmax 2009
      plugin klasörünü seçmenize gerek yok. Daha sonra Maps bölümünden bulabilirsiniz. Başarılar

  • Merhaba. Anlatım için çok teşekkürler. ben böle faydalı br ders okumadım.. çok teşekkürler.. Sıkı takipçiniz olacağımdan emin olabilirsiniz.. Yeni dersleri bekliyoruzz

    İyi çalışmalar..

  • Hocam yazdığınız ayarların bir kısmı max 2014 de bulunmuyor veya farklı yerde ben bulamadım

  • :smile: çok teşekkür ederim emeğinizi elinize şağlık allah razı olsun çok çok teşekkürler bundan sonra takipçinizim

  • Nizami Bey Öncelikle çook teşekkür ederim, tüm değerli paylaşımlarınız için.
    3d Max Programını 5. ci sürümünden başlayarak 7. 9. 2008-2010-2012 sürümlerini kullandım.
    2 Aydır 2014 versiyonunu kullanmaktayım.
    3d Max 2010 ve alt sürümlerindeyken kullandığım araba, ağaç ve insan modellerinde görüntü net ışıklar güzel iken
    2012 ve 2014 sürümlerinde araba, ağaç, insan modelleri çook karanlık gözüküyor.
    Genel olarak sahne net ama modeller ve üzerindeki materialleri çok koyu.
    Bununla ilgili bişey yazabilirmisiniz?

    • 3d max 2010 ile yaptığınız çalışmada zemin için plane çizmemişsiniz. Çizip render yaptığınızda sonuç aynımı oluyor?
      Vray Fiziksel kamera’ nın ayarlarıyla oynadınız mı hiç? Çünkü ışık şiddeti farklı. Onun için sonuçta farklı.

  • Sonuç aynı oluyor. Maalesef Vray physical kamera kullanmıyorum.

    İlgilendiğiniz için ayrıca çook teşekkür ederim.

  • Dikkat ettiyseniz Max 2010 render’ında ışık az olmasına rağmen araba ve insan modelleri aydınlık
    Max 2014 ışık çok olmasına rağmen araba ve insanlar yinede çok koyu .

    Bir keresinde binadaki materiallerin rengini az daha koyu yapıp ışığıda kıstığımda biraz daha normalleşti.

    http://k1311.hizliresim.com/1h/1/u4bqx.jpg link’ini eklediğim gibi.

  • Merhaba,

    WETRANSFER aracılığı ile örnek bir bina gönderdim.

  • Cevap için çook teşekkürler, yazdıklarınıza dikkat edicem.

  • Daha önce yaptığım çalışmalarda hem ışığı yüksek tutmuşum hem de materiallerin tonunu çok açmışım, gamma 1.1
    olduğundan normal gelmiş.
    Şimdi gamma 2.2 olunca Işığı kısmam materiallerdeki renk ayarlarınıda değiştirmem gerekiyormuş.
    Ayrıca dediğiniz ayarlarada dikkat edince sorun halloldu, çook teşekkürler.

  • hocam çok güzel bir paylaşım ama orjinal sitesindeki max 2012 sürümü color correct programı biraz farklı daha farklı sanki

    • Max’ in kendi orijinal ColorCorrection kaplaması var. Belki onunla karıştırıyorsunuz. Biz kullandığımız ColorCorrect. Ben sürekli kullanıyorum. Bir fark göremedim.

  • Çok faydalı bir ders hocam teşekkurler

  • ColorCorrect max 2014 için bulamadım

  • çok iyi bi ders olmuş teşekkürler.

  • hocam 3d max 2014 için colorcorrent yokmu

  • Öncelikle bu gamma kavramı hakkında yapmış olduğunuz güzel açıklamalar için çok teşekkürler.

    Bu yazıyı tam olarak anlayamamış olmam bu GAMMA konusunda yeterli teknik bilgiye sahip olmamamdan kaynaklanıyor diye düşünüyorum.

    Ama dediğiniz gibi anlayana kadarda okuyacağım.Şimdilik benim için bir ezber olarak kalacak.

    Bu arada ,Nizami bey ; V-Ray ile ilgili bir kurs projeniz vardı ama henüz hayata geçmedi sanırım.Bunu ne zaman hayata geçirmeyi düşünüyorsunuz.

    Birde bizim gibi amatörlerin ihtiyacı olan iki şey var biri Render sonrası Resmi işlemek diğeride 3dsmax ile animasyon yapmak.Bu konularda bizleri aydınlatmayı düşünüyormusunuz?

    Sağlıcakla kalın…

    • Evet yakın zamanda üzerinde çalıştığım projeleri bitirip kursla ilgilenmeye başlayacağım. Render sonrası resim işlemek ile ilgili de eğitim seti yapmayı düşünüyorum. Ama animasyon ile ilgili şimdilik planım yok

  • ders için teşekkürler, emeğinize sağlık

  • Cox sag olun Nizami bey.Biliyinizi paylashdiginiza gore :wink:

  • arkadaşlar scrpti indiremiyorum sanırım sorun var

  • merhabalar, siteniz çok hoş sürekli takipteyim izin verirseniz bir sorum olacaktı, bu ayarların dışında VFB da altta bulunan sRGB nin fonksiyonu nedir acaba ? hangi durumlarda ne amac ile kullanılır?

    • Bu durumda Vray renderi sadece sRGB renk uzayında görüntülüyor

      • teşekkürler ilgilendiğiniz için, peki srgb renk uzayını kullandığımızda sahne biraz daha aydınlık bir görünüme kavuşuyor, doğru olan bu şekilde kullanımmıdır ? yoksa srgb nin kullanılmayıp ışık şiddeti ve kamera ayarlarının kullanılmasımıdır ? srgb renk uzayını ve adobe rgb renk uzayını araştırmıştım ancak sorularıma yanıt bulamadım açıkcası,

        • Sonuçtan memnunsanız doğru olan budur.
          Kısaca şöyle söyleyeyim, sRGB görüntüye gamma 2.2 düzenlemesi uyguluyor (sadece görmeniz için), böyle düşünün. Butonu aktif etseniz de, etmeseniz de bu kaydettiğiniz resmi etkilemeyecek. Biz ayarlarda zaten gamma 2.2 uyguluyoruz. sRGB butonunu aktif ettiğimizde görüntü daha da parlak oluyor. Çünkü onun için fark etmiyor artık resme gamma düzenlemesi uygulandı yoksa yok. Final görüntüye o da gamma düzenlemesi uygulayacaktır.

  • Hocam Allah Razı Olsun 3ds maxx e başladığım günden beri gamma nın ne olduğunu anlamamıştım sayenizde öğrenmiş olduk

  • Hocam 2014 için colorcorrect yok dediniz 2013’ü kurabilirsiniz dediniz.peki 2013 için bunu bulacağımız bir link verebilirmisiniz.

  • Sen muhteşem bir adamsın ya ellerine kollarına sağlık sayende renkleri ben değil patron seçiyo :) Böyle baska paylaşımlarından nasıl haberdar olabilirim.

  • merhaba. Gamma and LUT ayarlarına girdiğimde ‘bitmap files’ kısmını görüntüleyemiyorum.sebebi ne olabilir acaba?3ds max 2014,vray 3.0 kullanıyorum.
    iyi çalışmalar..

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bugün dünden daha iyiyiz!

Dersler
Anket

En fazla öğrenmek istiyorum

Sonuçları Göster

Yükleniyor ... Yükleniyor ...