3D Grafik için Ekran kartı seçimi

3d-max-icin-ekran-karti

Merhaba arkadaşlar, grafik çalışmalar için nasıl bilgisayar toplamalı yazı serisinin ikinci konusu Ekran Kartı. İşlemciye adanmış ilk yazıyı buradan okuyabilirsiniz.

Ekran kartı (Grafik kart) – bilgisayarın önemli ve çok karmaşık ayrılmaz bir parçasıdır. Modern ekran kartı işlemcisi, belleği, BIOS’ u ve diğer bileşenleri olan bir tür bilgisayardır. Onun görevi bir sorunun etkin şekilde çözülmesi – görüntü verilerinin işlenmesi, şekillendirilmesi ve onların monitörde gösterilmesi.

Grafik kartların ana geliştiricileri Amerikan şirketi Nvidia ve 2006 yılında Amerikan şirketi AMD tarafından satın alınan ATI Technologies – Kanada şirketidir.

Monitörde görüntülenen son görüntünün elde edile bilinmesi için farklı grafik verilerin işlenmesinin ne kadar zor olduğunu çok az kişi düşünüyor. Bu süreç sayısız doğru hesaplamalar (noktaların oluşturulması, onlara şeklin verilmesi (üçgenler, çizgiler, noktalar ve b.) piksel blokların oluşturulması, aydınlatma, gölgelendirme, dokulandırma, renkleme ve başka) gerektiriyor. Aynı zamanda monitörde görüntü 1 saniye içinde sürekli olarak değiştiğine göre yeterli sayıda görüntü oluşturmak için tüm hesaplamalar çok yüksek bir hızda yapılmalıdır. İnsan gözü için saniyede 24 görüntü (FPS, Frames Per Second) normaldir. Bu sayı daha düşük olursa insan ekranda yavaşlama olduğunu hissedecektir.

Genelde kullanıcı ekran kartının gücünün yetmediğini söylediğinde aslında bir saniyede yeterli sayıda görüntü işleye bilmemesini kastetmiş oluyor. Grafik kartın belirli bir hız ile işleme yeteneği onun kapasitesine ve aynı zamanda işlenen grafiğe bağlı. Bu yüzden bazen grafik ayarların (mesela oyunlarda) azaltılması sorunu çözmüş oluyor.

Aslında bilgisayar ekran kartı olmadan da çalışabilir. Ancak sisteme entegre edilmiş, grafik işlemciye sahip olan ana kart veya işlemci (Mesela İntel İ7) olduğunda. Bu durumda ekran kartı belleği yerine bilgisayar belleğinin (RAM) bir kısmı kullanılıyor. Çipsete entegre edilmiş ekran kartı yüksek performans göstermez. Ama onun kapasitesi tüm ofis görevlerini gerçekleştirmek için, internette çalışmak için, videoya bakmak için, hatta basit grafiklere sahip oyunlar oynamak için yeterlidir.

Diğer durumlarda, ayrı bir ekran kartının alınması şarttır.

Performans – ekran kartının tüm parçalarının ortak çalışmalarının sonucudur. Bu yüzden seçim zamanı çok yaygın bir hata olan sadece video belleğin ölçüsüne değil, birçok önemli özellikleri dikkate almak gerekir.

Ekran kartının performansını etkileyen başlıca özellikleri:

Bellek performansı

Uygulamada görüldüğü gibi video bellek çoğu zaman öncelikle önem verilecek özellik değil. Mesele öncelikle bellek boyutunda değil, ekran kartının işlemcisi ile belleği arasında veri erişimi hızını belirleyen bellek bant genişliğinde. Bant genişliği iki göstergeye bağlı – frekans ( saat hızı) ve bellek veriyolu genişliği (bit) – tek bir zaman başına aktarılan veri miktarı.

Örneğin 256 bit veriyolu genişliğine sahip bir ekran kartı 1000 Mhz frekansında çalışıyor. Bu bir dönem başına 256 bit bilgi aktararak (1000×256=256 000 bit/san.) saniyede 1000 işlem yapması demektir. Diğer bellek 1800 Mhz frekansında çalışır ama bu durumda 128 bit veriyolu genişliğine sahip (128×1800=230400 bit/san.). Örnekte gördüğümüz gibi yüksek frekanslı bellek dar veriyolu nedeni ile daha az performansa sahip. Bu tabii ki tam teorik bir örnek ama gerçeği gösteriyor.

Veri yolu genişliği (bit)

Bellek veri yolunun boyutu, aslında, ekran kartının kapasitesini ve aynı zamanda çalışma hızını belirleyen önemli belirleyici niteliğidir. Ekran kartı veri yolu ne kadar genişse – belirli bir dönem içerisinde o kadar çok sayıda veri kabul ede ve gönderebilir. İşte ekran kartının çalışma kapasitesi bundan asılı. Belirtilen hangi bellek türüne ait olup olmamasına rağmen (DDR – DDR5) onun veri yolu 64, 128, 256 veya 512 bit boyutta olabilir.

Ekran kartı veri yolu frekansı

Ekran kartı işlemcisinin saat frekansı MHz ile tanımlanır ve saniyede milyonlarca işlem hayata geçirmeye izin veriyor. Bu video çipin çalışma verimliliğinin önemli derecede bağlı olduğu ikinci niteliğidir. Frekans arttığı zaman, tabii ki, ekran kartı işlemcisi tarafından verilerin işleme hızı da artar.

Şimdi kolay anlamanız için böyle bir örnek getireyim. Değelim ki iki tane kavanozumuz var ve iki usta bu kavanozlarda ayran yapıp başka bir kavanoza dökmek zorundalar.

Ama kavanozlar farklı. Hacimlerinin aynı olmasına rağmen birinin ağzı geniş, diğerinin dar. Şimdi böyle farz edelim:

Kavanozların ağzı – veriyolu genişliği (yani bit)

Kaşığın kavanozun içinde dönme hızı – frekans hızı.

Tutumu (içindeki malzeme: su, yoğurt ve s.) – Bellek kapasitesidir (yani kaç mb olduğu)

Örnek 1:

Her iki kavanozun içinde 2 litre malzeme var. Ustalar aynı hızda kaşığı döndürüp ayranı hazır ettikten sonra başka bir kavanoza boşaltmaya başladılar. İkinci usta bu işi birinciden daha hızlı yapacak. Neden? Çünkü kavanozun ağzı geniş ve 1 saniyede (yani belirli bir zaman çerçevesinde) daha fazla ayran boşalacaktır.

Örnek 2:

Değelimki her iki kavanozun içinde 2 litre malzeme var. Birinci usta ayranı çabuk yapmak için kaşığı kavanozun içinde daha hızlı döndürüyor. İkinci usta ise daha rahat ve ondan daha yavaş bu işi yapıyor. Doğal olarak birinci usta ayranı daha çabuk yapacak ve daha erken boşaltmaya başlayacak. İkinci usta ise ondan biraz sonra bu işi bitirecek. Ama ikinci kavanozun ağzı geniş olduğu için, daha sonra boşalmaya başlamasına rağmen birinciden daha hızlı boşalacak. Yani iş daha hızlı yapılacak.

Örnek 3:

Değelimki birinci kavanoza 2 litre (2 gb bellek) ikinciye ise sadece 1 litre (1 gb bellek) malzeme koyulabilir. Her iki usta 10 litre ayran yapmak zorunda, her ikisi aynı hızda çalışıyorlar. Ama birinci usta 2 litre ayranı kavanozdan boşaltana kadar ikinci usta 1 litre ayranı boşaltıp işlemi tekrarlamak için yeniden doldurmaya başlıyor. Ve bu şekilde her adımda birinci ustaya yaklaşıyor ve daha sonra onu geçiyor bile. Çünkü birinci ustanın kavanozu boşaltması gibi onu yeniden malzeme ile doldurması da zaman alıyor (kavanozun ağzı dar olduğu için).

Gösterilen örneklerde ikinci usta geri olmasına rağmen yine de işlemleri daha hızlı yaptı ve bitirdi.

Bu yüzden bana göre ekran kartı özelliklerinde önem verilecek ilk parametre kavanozun ağzı :grin: yani veriyolu genişliği, daha sonra frekans hızı ve bellek kapasitesidir. Ama bunu kendinize kural olarak belirlemeyin. Bu sadece üçünü kıyaslarsak böğle, aynı zamanda belirli bir ölçüde. Ekran kartının önem vermeli olduğumuz başka parametreleri de var.

Bellek türü

Bugün için şu isimli: DDR, DDR2, DDR3, DDR5, hem de GDDR3 ve GDDR5 ekran kartı bellek türleri vardır.   GDDR2, GDDR3, GDDR4, GDDR5 ve b. grafik kartın hangi nesle ait olduğunu gösteriyor. Her ertesi nesil öncekinden daha mükemmel ve daha yüksek çalışma frekansı sağlar. DDR`den sonra artan rakam daha yüksek çalışma frekansı ve uygun olarak büyük çalışma kapasitesi ve verimliliği anlamına gelir. Ama bir önceki örnekte gördüğünüz gibi dar veriyoluna sahip yeni nesil bellek, gerçek band genişliği performansı açısından geniş veriyoluna sahip önceki nesil bellekten daha kötü olabiliyor.

Bellek kapasitesi

Ekran kartlarının bellek kapasitesi bu bellekte kendi geçici verilerini saklayan videoçiplerin kullanımı için tasarlanmıştır. Kapasite megabaytla ölçülüyor. Videoçipin verimliğini belirlerken bu bellek önemli olsa da, belirleyici bir faktör değil. Bellek kapasitesi de ekran kartının performansını etkiler ama yalnız belli bir sınıra kadar.

GDDR5 – 256 bit kapasiteli 1 GB belleği olan ekran kartı almak, GDDR3 – 128 bit kapasiteli belleği 2 GB olan ekran kartı almaktan daha karlıdır. Aslında ev koşullarında kullanırken düşük bant genişlikli ekran kartının 2 GB bellek kapasitesine ihtiyaç duyacağını sanmam. Bu tür kartlar bilgisayar oyunlarında maksimum performansa ulaşmağa odaklanmamış. Onlar grafik çalışmalar için tasarlanmış veya daha çok ekran kartı gücünü sırf bellek boyutuna göre değerlendiren deneyimsiz alıcılara tasarlanmış üreticilerin pazarlama hilelerinin ürünüdür.

Bu nedenle ekran kartının tüm özelliklerini değerlendirmek lazım: frekans, bit derinliği ve ekran kartı kapasitesi, onların dengesini. Bu göstergeler genelde mağaza katalogları ve fiyat etiketlerinde belirtiliyor.

Soğutma sistemi

Ekran kartının kullanım kolaylığının birçok konuda bağlı olduğu bir öğe. Seçim zamanı vakumlu termal borulu üretilen ürünleri tercih etmeniz iyi olur (baktığımızda gözle görebiliyoruz). Uygulamada bu tür sistemler daha etkin olur ve daha az gürültü yapar. Ayrıca, etkin soğutma, gerektiğinde daha yüksek performans göstergelerine ulaşmak için ekran kartının daha iyi “hızlandırılmasını” sağlar.

Grafik kart için yüksek etkili soğutma sistemine standardı değiştirerek ayrıca edinebilirsiniz. Ancak bu sistem genelde en az 40 dolar (bakarsın çok daha pahalı). Bu yüzden etkin standart soğutma sistemli ekran kartlarını satın almak daha elverişli (standartsız olan analoglarından 10-20 dolar pahalı olsa bile).

Birkaç ekran kartı üzerinde olan sistemler.

iki-ekran-karti

Bilgisayar grafik sisteminin performansını artıran etkin yöntemlerden biri de aynı zamanda bir makinede birkaç ekran kartının gücünü kullanmaktır. Bunun için bu imkânı destekleyen (birkaç PCI-E söketi ile) anakarta, uygun teknolojini destekleyen ekran kartlarına, yüksek performanslı CPU`ya ve bayağı güçlü güç kaynağına ( 700-800W’ tan az olmayan) gerek var.

Nvidia’ dan birkaç ekran kartının aynı zamanda kullanma teknolojisi SLI (Scalable Link Interface) adlanıyor. ATI`den ise benzer teknoloji CrossFireX adlanıyor. Sistemler bu teknoloji üzerinde kurulduğunda, ekran kartlarının bağlantı seçenekleri hem özel esnek köprücük, hem de sürücü düzeyinde (onların fiziksel bağlantısı için köprücüğü kullanmadan) mümkün. Son durumda performans %10-15 oranında aşağı olacaktır ve kartlar arası veri değişimi anakart aracılığı ile yapılacaktır.

Tek bir görüntü üzerinde işlem sırasında birkaç grafik kartın etkileşimini aşağıdaki algoritmalar ile oluşturmak mümkün:

• Görüntü sanal olarak birkaç parçaya bölünüyor ve her parçası ayrı bir kartla işleniyor.
• Kare kare bölünmüş görüntü (bir kart sadece çift, diğeri ise tek görüntülerin üzerinde işlem yapar).
• Aynı görüntü tüm ekran kartlarında, ancak farklı yumuşatma şablonları ile oluşturuluyor. Elde edilen sonuçlar birbirinin üzerine eklenerek karıştırılıyor ki, bununla final görüntünün daha yüksek netlik, detaylandırma ve yumuşamasına ulaşılıyor.

İki ekran kartı üzerinde olan sistemlerin esas açığı – onların yüksek enerji tüketimli ve pahalı olmasıdır. Ama bu durumda bile uygulamada ekran kartının performansı iki defa veya daha fazla artmaz. En iyi hâlde ekran kartlarının fiili güçlerinden %50-60 artışa ulaşabiliyoruz (en azından bu gün için).

Autodesk tarafından önerilen en ucuz ekran kartı – NVIDIA Quadro FX 580 (512 МБ, Tesla nesli) veya NVIDIA Quadro 600 (1 GB, Fermi nesli)
3ds Max için ekran kartı seçimi ile ilgili bilgiyi 3ds Max için ekran kartı seçimi resmi sayfasında bulabilirsiniz.

3ds Max’ de (iray veya VRay) GPU (ekran kartı) kullanarak görselleştirme.

Ekran kartının gücünü İray ve ya Vray render robotu yardımıyla tam hızda kullanmak için Autodesk şirketi CUDA teknolojisini destekleyen ekran kartlarını önerir. CUDA teknolojisini destekleyen ekran kartı listesi.

 Sonuç.

Tüm bu parametrelere rağmen ekran kartının başka özellikleri de var. Ama onlarla ilgili ileriki derslerde İNŞALLAH.

Şimdi değelim ki ekran kartı özelliklerini öğrendikten sonra dükkâna gitmişsiniz ve ekran kartı satın almak istiyorsunuz. Aynı zamanda artık kendinize güveniyorsunuz çünkü bazı bilgilere sahipsiniz :arrow:

Ekran kartını hızlı bir şekilde analiz edebilmeniz için size bir formül göstereceğim.

a\8*b=c

Burada:

a – Veri yolu genişliği
b – Frekans
c – Bellek bant genişliği

Not: 8 bit = 1 byte, 1024 byte = 1 kb, 1024 kb = 1 mb, 1024 mb = 1 gb, 1024 gb = 1 tb …

Yani: 128 bit\8*1333 MHz = 21 328 Mb veya 20.8 Gb

Yukarıda da belirttiğim gibi önem vermeniz gereken ilk nitelik bellek bant genişliğidir. Ve bu formül yardımı ile biz bant genişliği değerini öğreniyoruz.

Değelim karşımızda iki ekran kartı var.

Birinin veri yolu genişliği 256 bit, frekansı 1333 MHz
Diğerinin veri yolu genişliği 128 bit, frekansı 2666 MHz

Hmmm, sonuç aynı:

1. 256\8*1333 = 42 656 Mb
2. 128\8*2666 = 42 656 Mb

O zaman diğer niteliklere bakalım :smile:

Hoşça kalın!

Ekran kartı seçiminiz

Sonuçları Göster

Loading ... Loading ...

3D Grafik için Ekran kartı seçimi için 5 cevap

  • Merhabalar,
    Örnekleri çok güzel hazırlamışsınız, teşekkürler.Yalnız bir sorum olacaktı.
    formüldeki frekans hızı derken grafik işlemcisinin frekansından bahsediyoruz değilmi?Bellek hızı değil sanırım.
    Tekrardan teşekkürler.

  • 3DS MAX için özel teknolojileri kullanmayacak insanların Quadro almasına gerek yok bence. 2014 ile Nitrous driver’ı güncellendi ve GeForce GTX Serileri viewport ekranında quadrolar kadar FPS vermeye başladı.

    Bu konu hakkında daha detaylı bir tanım yapıp kullanıcılara daha detaylı tam yönledirici bir bilgi vermeniz gerekir bence. Çünkü V-Ray kullanan bir insanın ille de GeForce almasına gerek yok. AMD GPU’ları viewportta muadili GeForce’lara göre daha fazla FPS veriyor.

    iRay kullanan insanlar tabiki de CUDA almaya mecbur.

    Dediğim gibi yazı güzel ,fakat türkçeniz biraz farklı, sanırım azerisiniz, nadir bulunan bir makale olmuş. İyi çalışmalar. :mrgreen:

    • Tabii ki bu ekran kartı konusuna genel bir bakıştı. Tüm bilgileri bir yazıya sığdırmak mümkün değil maalesef. Daha detaylı açıklamalar ileriki yazılarda, kısmet olursa :???:

  • Hocam şimdi siz işin teknik olarak anlatmssiniz ekran kartlarında okadar çok alternatif var kafamız yine karışıyor render icin gtx strik 1080 mi yada guadro ekran kartımı kararsız kaldım ilginiz için simdiden teşekkürler

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bugün dünden daha iyiyiz!

Dersler
Anket

İşlemci seçiminiz

Sonuçları Göster

Loading ... Loading ...